Υπηρεσίες>Παιδιά>Αυτισμός

Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές:

• Τι είναι ο αυτισμός;
• Τι προκαλεί τον αυτισμό;
• Πότε εμφανίζεται;
• Πόσο συχνός είναι ο αυτισμός; Ποιό φύλο απασχολεί περισσότερο;
• Παιδιά με αυτισμό έχουν επιπρόσθετες αναπτυξιακές δυσκολίες;
• Ποιά είναι η κλινική εικόνα του αυτισμού;
• Με ποιό τρόπο γίνεται η διάγνωση;
• Αποκατάσταση
• Πρόγνωση
• Από τη διακήρυξη των δικαιωμάτων του παιδιού 1959
• Προτεινόμενη βιβλιογραφία

Τι είναι ο αυτισμός;

Ο Αυτισμός είναι μια  “ισόβια” αναπτυξιακή διαταραχή,  που εμποδίζει τα άτομα να κατανοούν σωστά όσα βλέπουν, ακούν και γενικά αισθάνονται. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, να αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα στις κοινωνικές σχέσεις, την επικοινωνία και τη συμπεριφορά τους. Ο χαρακτηρισμός του, ως διαταραχή «φάσματος», σημαίνει ότι η κλινική του εικόνα δεν είναι ομοιογενής, αλλά κυμαίνεται από ηπιότερες σε βαρύτερες μορφές.
Ο  Αυτισμός, είναι μια Διάχυτη Διαταραχή της ψυχολογικής ανάπτυξης του ατόμου. Ο όρος Διάχυτη Αναπτυξιακή Διαταραχή ( Δ.Α.Δ) χρησιμοποιείται συνώνυμα με τον όρο  Διαταραχή του Φάσματος του Αυτισμού, ενώ στην πραγματικότητα είναι ευρύτερος και περιλαμβάνει και άλλες διαταραχές,  σύμφωνα με το παγκοσμίως καταξιωμένο Αμερικανικό Διαγνωστικό Σύστημα  DSM-IV (ή DSM-4) του 2000, όπως:

• Αυτισμό
• Σύνδρομο Rett
• Σύνδρομο Asperger

επιστροφή στην αρχή της σελίδας

Τι προκαλεί τον αυτισμό

Τα αίτια του Αυτισμού, ακόμα και σήμερα, εξακολουθούν να παραμένουν άγνωστα.  Ωστόσο, αποτελέσματα  από εμπεριστατωμένες μακροχρόνιες επιστημονικές έρευνες, οδηγούν στο συμπέρασμα, ότι πιθανά οφείλεται  σε οργανικά αλλά μπορεί και σε ψυχογενή – περιβαλλοντικά αίτια. Πιο συγκεκριμένα, μερικοί παράγοντες που ενοχοποιούνται, είναι οι εξής:

• Γενετική προδιάθεση και γενετικοί παράγοντες
• Περιβαλλοντικοί παράγοντες
• Διαφοροποιήσεις στη δομή του εγκεφάλου
• Ελλείψεις σε ένζυμα, βιταμίνες ή μέταλλα
• Ανοσοποιήσεις, εμβόλια, αντιβιώσεις
• Ουσίες που προκαλούν μολύνσεις
• Τροφικές αλλεργίες         

 *Δυστυχώς, μέχρι στιγμής δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί προγεννητικός έλεγχος, για την ανίχνευση του.

επιστροφή στην αρχή της σελίδας

Πότε εμφανίζεται;

Το αυτιστικό παιδί, γεννιέται φυσιολογικό. Τα  πρώτα συμπτώματα του Αυτισμού, συνήθως εμφανίζονται στους πρώτους μήνες της ζωής. Πολλές φορές, υπάρχουν κάποιες ενδείξεις πριν από την ηλικία των 30 μηνών, όπως:

• Διαταραχές στην ανάπτυξη (καθυστέρηση ή παλινδρόμηση της ψυχοκινητικής ανάπτυξης)
• Διαταραχές στην απαντητικότητα σε ερεθίσματα (υπερβολική αντίδραση ή αδρανής)
• Διαταραχές στην εκφορά του λόγου
• Διαταραχές στην  εγκαθίδρυση και στην ανάπτυξη σχέσεων με οικεία πρόσωπα και πράγματα.

 * Μετά την ηλικία  των 3 ετών, αν δεν παρουσιαστούν αυτιστικές συμπεριφορές, ο κίνδυνος εμφάνισης του, είναι εξαιρετικά σπάνιος.

επιστροφή στην αρχή της σελίδας

Πόσος συχνός είναι ο Αυτισμός – ποιο φύλο απασχολεί περισσότερο;

Ο Αυτισμός παρουσιάζεται σε όλο τον κόσμο, σε όλες τις φυλές, τις εθνικότητες και τις κοινωνικές τάξεις. Εμφανίζεται ολοένα και συχνότερα τα τελευταία χρόνια. Παρουσιάζεται σε δύο έως πέντε παιδιά, για κάθε 10.000 άτομα. Εκδηλώνεται περισσότερο ( 3 έως 5 φορές), στα  αγόρια από ότι στα κορίτσια

επιστροφή στην αρχή της σελίδας

Παιδιά με Αυτισμό έχουν επιπρόσθετες αναπτυξιακές δυσκολίες;

Υπολογίζεται ότι ένα ποσοστό 75%  των παιδιών με Αυτισμό, έχουν ταυτόχρονα και νοητική καθυστέρηση .Ο Αυτισμός, μπορεί να υπάρχει μόνος του ή σε συνδυασμό με άλλες αναπτυξιακές διαταραχές, όπως  δυσκολίες στη μάθηση, επιληψία, κώφωση, τύφλωση, κ.α.

επιστροφή στην αρχή της σελίδας

Ποια είναι η κλινική εικόνα του Αυτισμού;

Σύμφωνα με το DSM – IV, τα κλινικά χαρακτηριστικά του Αυτισμού, διακρίνονται στις ακόλουθες κατηγορίες:

• Ποιοτική έκπτωση στην κοινωνική συναλλαγή.
• Ποιοτική έκπτωση στην επικοινωνία
• Επαναλαμβανόμενοι και στερεότυποι τρόποι συμπεριφοράς και ενδιαφερόντων.

Πιο συγκεκριμένα, σε ένα άτομο με αυτισμό παρατηρείται σοβαρή επιβράδυνση στην κατανόηση των κοινωνικών σχέσεων και στην ανάπτυξη τους. Τα περισσότερα αυτιστικά παιδιά βρίσκονται στον δικό τους κόσμο, μακριά από κάθε κοινωνική επαφή. Το αυτιστικό παιδί, συχνά αποφεύγει να κοιτάξει τον άλλο στα μάτια (απουσία βλεμματικής επαφής), δεν θέλει να το παίρνουν αγκαλιά και αποφεύγει τη σωματική επαφή. Αδιαφορεί για τα πρόσωπα που βρίσκονται γύρω του και προτιμά να απομονώνεται  από τον κόσμο. Δε δείχνει πρωτοβουλία για επικοινωνία και δεν ανταποκρίνεται στην κοινωνική αλληλεπίδραση, καθώς αδυνατεί, να κατανοήσει τα συναισθήματα και την επικοινωνιακή πρόθεση των άλλων.

Η ικανότητα του, να κάνει φιλίες είναι προβληματική. Δε δηλώνει επιθυμία, να παίξει με τα άλλα παιδιά και απέχει από το ομαδικό ή δυαδικό παιχνίδι. Προτιμά να παίζει μόνο του, με παιχνίδια κυκλικά συνήθως, που μπορούν να περιστραφούν και δείχνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για αντικείμενα, που μπορεί να μην είναι παιχνίδια (π.χ ένα κλειδί), σπαταλώντας πολλές  ώρες μαζί του, εξερευνώντας το.

Σοβαρή επιβράδυνση στη  γλωσσική ανάπτυξη και στην επικοινωνία. Η γλώσσα εξελίσσεται πολύ αργά και κάποιες φορές δεν αναπτύσσεται καθόλου. Η αλαλία, είναι ένας τρόπος απομόνωσης τους, από το περιβάλλον. Εάν τελικά αναπτυχθεί η γλωσσική έκφραση, παίρνει συνήθως παράδοξες μορφές ή γίνεται ασυνήθιστη χρήση λέξεων, χωρίς καμία σύνδεση με την κανονική τους σημασία. Έντονο και κοινό χαρακτηριστικό του λόγου τους είναι η  «ηχολαλία ». Ο όρος αυτός, δηλώνει την ανούσια επανάληψη μιας ή περισσότερων λέξεων, από μια φράση που ειπώθηκε, από ένα άτομο με το οποίο συνομιλεί το παιδί. Γενικότερα, ο λόγος τους χαρακτηρίζεται, από ακατάληπτη άρθρωση και ακατάλληλους κυματισμούς – ένταση της φωνής. Αδυνατούν  επίσης, να αυτοπροσδιοριστούν, να απαντήσουν σε ερωτήσεις μονολεκτικά με «ναι» ή «όχι» και να χρησιμοποιήσουν την προσωπική αντωνυμία «εγώ». Έτσι, όταν καλούνται να απαντήσουν σε ερωτήσεις, απαντούν στο ίδιο πρόσωπο, με αυτό που έγινε η ερώτηση.

Αν και πολλά άτομα με Αυτισμό, καταλαβαίνουν το κυριολεκτικό νόημα των λέξεων, καθώς σκέφτονται με εικόνες, συχνά στερούνται την κατανόηση περίπλοκων νοημάτων. Η δυσκολία τους έγκειται στο γεγονός, ότι δεν μπορούν να κατανοήσουν την πρόθεση του ομιλητή, η οποία συνήθως καλύπτεται από τη δομή της πρότασης και μη λεκτικά στοιχεία που την περιβάλουν. Έτσι, έχουν μεγάλη εξάρτηση από προτροπές.  Είναι γεγονός, ότι ανταποκρίνονται πολύ καλά και  γρήγορα σε οδηγίες.

Παράξενες συμπεριφορές κι έκδηλοι περιορισμοί δραστηριοτήτων και ενδιαφερόντων. Ένα άτομο με Αυτισμό, μπορεί να παρουσιάζει επαναλαμβανόμενες σωματικές κινήσεις, τις λεγόμενες «στερεοτυπίες», όπως :

• Χειροκρότημα
• Κούνημα των χεριών στον αέρα («φτερουγίσματα»)
• Περιστροφές γύρω από τον εαυτό του
• Κούνημα  του κορμού μπρος - πίσω (λίκνισμα).
• Βάδιση στις μύτες των ποδιών.

Οι συναισθηματικές εκδηλώσεις τους είναι απρόσφορες, καθώς πολλές φορές δεν ταιριάζουν με τις κοινωνικές καταστάσεις. Αρκετές φορές, συμπεριφέρονται ανάρμοστα (π.χ φτύνουν, τραβούν μαλλιά κ.α).  Τα γέλια, τα κλάματα κι οι φωνές τους, δεν φαίνεται να πηγάζουν από τις συμπεριφορές και τα ερεθίσματα του εξωτερικού περιβάλλοντος. Μάλλον, προέρχονται από εσωτερικές αιτίες.

Ο φόβος τους επίσης, είναι απρόσφορος, μπορεί να είναι υπερβολικός ή να λείπει εντελώς, σε σχέση με το τι συμβαίνει γύρω τους. Είναι παιδιά υπερδραστήρια ή εντελώς υποκινητικά, απαθή. Δυσκολεύονται πολύ να επεξεργαστούν αισθητηριακά ερεθίσματα. Δεν μπορούν να ελέγξουν την αίσθηση του κρύου ή της ζέστης, έχουν μεγάλη ή και πλήρη ανοχή στο κόψιμο ή των κάψιμο των μελών του σώματός τους και εμφανίζουν συχνά αυτοτραυματική συμπεριφορά ( δάγκωμα χεριών κλπ). Είναι υπερευαίσθητα σε έντονους ήχους, καθώς  και σε ορισμένες οσμές και γεύσεις. Μερικά από αυτά, υποφέρουν, από διαταραχές ύπνου αλλά και από προβλήματα διατροφής. Όσο πιο βαριά είναι τα συμπτώματα του Αυτισμού, τόσο δυσκολότερη είναι η επίτευξη κάποιου βαθμού αυτοεξυπηρέτησης ( ντύσιμο, πλύσιμο κ.α). 

Αρκετά από αυτά τα παιδιά, έχουν  την ανάγκη να ακολουθούν  την ίδια ρουτίνα ή το ίδιο πρόγραμμα κάθε μέρα, κατά τις διάφορες δραστηριότητες τους.  Αν γίνουν αλλαγές στις συνήθειες τους, αναστατώνονται και  πανικοβάλλονται. Μερικές φορές, η  έντονη αυτή σύγχυση τους, μπορεί να προκαλέσει επιθετικές συμπεριφορές (ξεσπάσματα οργής) και ανάρμοστες για τις κοινωνικές συνθήκες. Στις πιο σοβαρές περιπτώσεις, ένα άτομο με Αυτισμό, μπορεί να παρουσιάσει αυτοκαταστροφική συμπεριφορά, με αποτέλεσμα να αυτοτραυματίζεται. Αυτό οφείλεται σε μια ανικανότητα να κατανοήσει και να επικοινωνήσει.

επιστροφή στην αρχή της σελίδας